7 Σεπτεμβρίου 2026
Ο δείκτης λέει ότι το πιτόγυρο στη Θεσσαλονίκη κοστίζει 19% παραπάνω από την Αθήνα. Είχαμε μια εξήγηση γι' αυτό, στηριγμένη σε δεκαοκτώ φωτογραφίες καταλόγων. Αποδείχθηκε ότι η απάντηση κοιτούσε από τα ίδια μας τα δεδομένα, τετρακόσιες εβδομήντα δύο φορές.
Το κόλπο με τη μερίδα
Κάθε γυράδικο πουλάει το ίδιο ακριβώς κρέας με δύο τρόπους: τυλιχτό σε πίτα και σε μερίδα με πατάτες. Αν συγκρίνεις τα δύο ΜΕΣΑ στον ίδιο κατάλογο, εξαφανίζονται όλα όσα κάνουν τη σύγκριση πόλεων δύσκολη. Το ενοίκιο είναι το ίδιο και για τα δύο πιάτα. Ο μισθός του υπαλλήλου, ο ΦΠΑ, το κόστος του κρέατος, όλα ίδια.
Ό,τι μένει είναι μία και μόνη πληροφορία: πόσο από μια μερίδα βάζει αυτό το μαγαζί μέσα στην πίτα.
Η εξήγηση υπήρχε ήδη στη σελίδα μας, αλλά στηριζόταν σε 18 ζευγάρια τιμών, μαζεμένα ένα ένα από φωτογραφημένους καταλόγους δύο δεκαετιών. Έδιναν Θεσσαλονίκη 0,41 και Αθήνα 0,33.
Η απάντηση ήταν ήδη εδώ
Η μία από τις τρεις πλατφόρμες που διαβάζουμε κάθε μήνα δίνει και τιμή μερίδας, στο ίδιο μαγαζί την ίδια μέρα. Δηλαδή το τεστ υπήρχε ήδη μέσα στα δεδομένα μας 472 φορές, και δεν το είχε ρωτήσει κανείς.
Το αποτέλεσμα δεν διαψεύδει τους καταλόγους, τους μεγαλώνει: Αθήνα 0,381 σε 137 μαγαζιά, Θεσσαλονίκη 0,527 σε 50. Το τυλιχτό της Θεσσαλονίκης κρατάει 38% μεγαλύτερο κομμάτι μερίδας.
Και κοστίζει 19% παραπάνω. Αν διαιρέσεις τα δύο, ο συντελεστής γυρίζει ανάποδα: ανά μονάδα περιεχομένου η Θεσσαλονίκη βγαίνει 0,86, δηλαδή 14% ΦΘΗΝΟΤΕΡΗ από την Αθήνα.
Το τεστ του 2014, δώδεκα χρόνια μετά
Η σελίδα μας παρέθετε ως καθαρότερο παράδειγμα δύο καταλόγους της ίδιας χρονιάς: Θεσσαλονίκη 2014, τυλιχτό 2,70 και μερίδα 6,90· Ιωάννινα 2014, τυλιχτό 2,10 και μερίδα 6,50. Η μερίδα σχεδόν ίδια, το τυλιχτό 29% ακριβότερο.
Δύο κατάλογοι είναι δύο κατάλογοι. Το ίδιο ακριβώς τεστ, στα 65 μαγαζιά των ίδιων δύο πόλεων το 2026: η μερίδα διαφέρει κατά 2%, το τυλιχτό κατά 19%.
Δώδεκα χρόνια μετά, με εντελώς άλλη μέθοδο, το ίδιο σχήμα. Δεν είναι απόδειξη, είναι όμως ό,τι πιο κοντινό σε αναπαραγωγή μπορεί να ζητήσει κανείς από δεδομένα τιμών.
Και μετά βγήκε κάτι που δεν ψάχναμε
Βάλαμε και τις 17 πόλεις με αρκετό δείγμα σε ένα σχήμα: τιμή μερίδας στον οριζόντιο άξονα, κλάσμα που κρατάει το τυλιχτό στον κάθετο. Η συσχέτιση είναι -0,81.
Κοιτάξτε τι απλώνεται και τι όχι. Η ΜΕΡΙΔΑ πάει από 7,55 € στη Λάρισα ως 14,50 € στη Σαντορίνη, δηλαδή σχεδόν διπλασιάζεται. Το ΤΥΛΙΧΤΟ στις ίδιες πόλεις κινείται μόλις κατά 32%.
Η ανάγνωση είναι ότι η τιμή του τυλιχτού είναι αγκυρωμένη κοντά σε έναν εθνικό κανόνα, ενώ η μερίδα ακολουθεί ελεύθερα το τοπικό κόστος. Όπου το κόστος ανεβαίνει, το τυλιχτό δεν ακριβαίνει. Μικραίνει.
Γιατί έχει σημασία
Ο δείκτης μετράει πόσα πιτόγυρα αγοράζει ο μισθός. Αν το πιτόγυρο δεν είναι το ίδιο πράγμα από πόλη σε πόλη, η γεωγραφική σύγκριση χάνει το νόημά της, και το χειρότερο είναι ότι δεν το καταλαβαίνεις: τα νούμερα βγαίνουν μια χαρά.
Γι' αυτό ο συντελεστής της Θεσσαλονίκης μένει στη σειρά ως τιμή, με την εξήγηση δίπλα του και όχι μέσα του. Η αναγωγή σε περιεχόμενο ΔΕΝ μπαίνει σε καμία παρατήρηση, γιατί προϋποθέτει ότι η μερίδα είναι συγκρίσιμο προϊόν στις δύο πόλεις. Ο λόγος μέσα στο μαγαζί δεν το χρειάζεται αυτό, η σύγκριση ανάμεσα σε πόλεις το χρειάζεται.
Το κρατάμε λοιπόν ως εξήγηση και όχι ως διόρθωση. Η διαφορά ανάμεσα στα δύο είναι όλη η δουλειά.
Δες τα ίδια νούμερα ζωντανά στο διαδραστικό dashboard.
Οι αριθμοί αυτού του άρθρου δεν είναι γραμμένοι στο χέρι: υπολογίζονται από τη σειρά δεδομένων και αλλάζουν όταν αλλάζει εκείνη. Τιμές και μισθοί έως Αύγουστος 2026. Έκδοση δεδομένων 2026.09-pita-i-santouits, τελευταία ενημέρωση 2026-09-07.